ธัญฉิดดำตม

ถ้าใช้ถั่วแห้ง แช่น้ำข้ามคืนแล้วเทน้ำแช่ทิ้ง จะช่วยให้ต้มสุกเร็วและทั่วถึง จากนั้นต้มในน้ำใหม่จนเมล็ดนุ่ม โดยทั่วไปใช้เวลาราว 60–90 นาที; ถ้าไม่แช่ อาจใช้เวลานานกว่านั้น

หลังน้ำเดือด ให้ลดเป็นไฟอ่อนและเคี่ยวเบา ๆ อย่าคนบ่อย เริ่มเช็กความนุ่มหลังเคี่ยวประมาณ 45 นาที แล้วหยุดต้มเมื่อเมล็ดนุ่มแต่ยังคงรูป ใส่เกลือช่วงท้ายเพื่อปรุงรสได้สะดวก

พักให้เย็นแล้วเก็บพร้อมน้ำต้มในภาชนะปิดสนิท แช่ตู้เย็นและกินภายใน 3–4 วัน หรือแบ่งแช่แข็งเป็นส่วน ๆ; เมื่อนำมาใช้ให้อุ่นจนร้อนทั่ว

ใส่ในซุปถั่วดำ สตูว์ พริกแบบไม่เผ็ดจัด หรือคลุกกับข้าวและข้าวโพดก็เข้ากัน เมล็ดที่ต้มสุกยังบดทำไส้เบอร์เกอร์ถั่วหรือดิปปรุงรสได้ด้วย

ถั่วแดงหรือถั่วไตต้มสุกใช้แทนในซุปและสตูว์ได้ โดยมีเนื้อสัมผัสแน่นคล้ายกัน ส่วนถั่วดำทั่วไปใช้แทนได้ในเมนูส่วนใหญ่ แต่รสและขนาดเมล็ดอาจต่างออกไป

ถั่วดำเมล็ดเล็กที่เรียก black turtle beans มีเมล็ดเล็ก ผิวดำมันวาว และเนื้อครีมเมื่อสุก นิยมใช้ในอาหารละตินอเมริกา ส่วนชื่อถั่วดำทั่วไปอาจหมายถึงถั่วคนละชนิด จึงควรดูขนาดและรูปทรงเมล็ดเมื่อเลือกซื้อ