Hỏi chuyên gia dinh dưỡng: Đường tinh luyện là gì?
Đường tinh luyện là cách gọi quen thuộc trong đời sống, nhưng trên nhãn thực phẩm, thuật ngữ này không có một định nghĩa đơn giản. Sau đây là cách nhận biết và theo dõi lượng đường mà không bị rối bởi các thuật ngữ.
Đường tinh luyện là gì
Đường tinh luyện thường là đường được chiết xuất từ thực vật rồi chế biến thành chất tạo ngọt cô đặc. Đường trắng là ví dụ điển hình nhất; đường nâu, đường bột và nhiều loại si-rô cũng thường được xếp vào nhóm này.
Từ “tinh luyện” mô tả quá trình chế biến, chứ không cho biết cơ thể bạn xử lý từng sản phẩm cụ thể ra sao. Từ này cũng không tự động cho biết thực phẩm chứa bao nhiêu đường hoặc có phù hợp với chế độ ăn uống tổng thể của bạn hay không.
Đường tinh luyện, đường bổ sung và đường tự do
Các thuật ngữ này có phần trùng lặp nhưng không đồng nghĩa. Đường bổ sung là bất kỳ loại đường hoặc si-rô nào được thêm vào thực phẩm trong quá trình chế biến hoặc sản xuất, dù được tinh luyện kỹ hay ít qua chế biến hơn.
Đường tự do là thuật ngữ dinh dưỡng có phạm vi rộng hơn, bao gồm đường bổ sung và cả đường được giải phóng khỏi cấu trúc ban đầu, chẳng hạn như đường trong nước ép trái cây và trái cây nghiền nhuyễn. Đường tự nhiên nằm trong trái cây nguyên quả và đường vốn có trong sữa thường được xem xét riêng.
Những tên gọi cần chú ý trên nhãn
Đường tinh luyện hoặc đường bổ sung có thể được ghi là đường, sucrose, glucose, dextrose, fructose, maltose, đường nghịch chuyển, mật mía hoặc si-rô. Các mô tả như thô, hữu cơ hoặc chưa tinh luyện nghe có vẻ khác biệt, nhưng thành phần đó vẫn có thể góp phần làm tăng lượng đường bổ sung hoặc đường tự do.
Hãy kiểm tra cả danh sách thành phần lẫn bảng dinh dưỡng. Chỉ số tổng lượng đường thường gộp cả đường tự nhiên và đường bổ sung, nên có thể không cho biết chính xác lượng đường tinh luyện đã được sử dụng.
Cách theo dõi nhất quán
Nếu ứng dụng theo dõi của bạn có mục đường bổ sung, hãy dùng giá trị trên nhãn khi có thông tin, thay vì cố tính từ tổng lượng đường. Nếu thiếu thông tin này, hãy ghi lại thực phẩm chính xác và xem mọi con số ước tính là gần đúng.
Hãy xác định bạn muốn con số đó thể hiện điều gì: chỉ đường tinh luyện, toàn bộ đường bổ sung hay tổng lượng đường. Dùng cùng một định nghĩa mỗi ngày sẽ hữu ích hơn việc liên tục đổi giữa các nhóm; lượng phù hợp với nhu cầu của bạn còn tùy thuộc vào từng người và chế độ ăn tổng thể của họ.