น้ำมะขาม

แช่เนื้อมะขามในน้ำอุ่นสักครู่ แล้วใช้มือขยำให้เนื้อหลุดจากเมล็ด กรองผ่านกระชอนละเอียดก่อนนำไปปรุงรสด้วยน้ำตาลและเกลือเล็กน้อย จากนั้นแช่เย็นก่อนดื่ม

เริ่มจากน้ำมะขามที่กรองแล้ว เติมน้ำตาลทีละน้อยและชิมสลับกัน; ถ้าเปรี้ยวจัดให้เติมน้ำเปล่า ไม่ใช่เพิ่มน้ำตาลอย่างเดียว เกลือเพียงหยิบมือช่วยให้รสกลมขึ้น

ใส่ภาชนะสะอาดที่ปิดสนิทและแช่เย็น ดื่มภายในสองถึงสามวันเพื่อคงรสและกลิ่น หากทำไว้มาก ให้แช่แข็งเป็นส่วนเล็ก ๆ แล้วละลายในตู้เย็นเมื่อต้องการใช้

ใช้แทนน้ำมะขามเปียกที่กรองแล้วในต้มยำ แกงส้ม และน้ำจิ้ม โดยค่อย ๆ เติมและชิม เพราะน้ำมะขามสำหรับดื่มอาจมีน้ำตาลหรือเกลือปรุงไว้แล้ว จึงอาจทำให้รสอาหารเปลี่ยน

น้ำมะขามมักทำจากเนื้อมะขามที่ละลายน้ำแล้วกรอง ส่วนเนกทาร์เป็นเครื่องดื่มที่เจือจางและปรุงรสให้ดื่มได้ รสและความเข้มข้นจึงต่างกัน; ต่อ 100 กรัม น้ำมะขามมีพลังงาน 93 กิโลแคลอรี ส่วนน้ำเนกทาร์มะขามมี 57 กิโลแคลอรี

ในต้มยำหรือแกงส้ม น้ำมะนาวใช้เพิ่มรสเปรี้ยวได้ แต่กลิ่นและรสจะสดกว่า ส่วนอาหารที่ต้องการรสเปรี้ยวหวานเข้มแบบน้ำมะขาม ควรใช้เนื้อมะขามแช่น้ำแล้วกรองแทน

ถ้าใช้เนื้อมะขามสะอาดและน้ำดื่มที่ปลอดภัย กรองแล้วดื่มได้โดยไม่ต้องต้ม แต่ถ้าต้องการเก็บไว้หลายวัน ให้ตั้งไฟจนเดือดสั้น ๆ แล้วพักให้เย็นก่อนใส่ภาชนะสะอาดและแช่เย็น