Yabani Kiraz Güvenle Yenir mi?
Bazı yabani kirazlar yenebilirken onlara benzeyen meyveler yenmeyebilir. Bu rehberde yabani kirazları tanımayı, güvenle hazırlamayı ve besin günlüğüne nasıl kaydedeceğini açıklıyoruz.
Kısa cevap
Doğru teşhis edilen bazı yabani kiraz türlerinin eti yenebilir. Ağaca ve meyvenin olgunluğuna bağlı olarak tadı tatlı, ekşi, acı ya da hafif buruk olabilir. Yabani meyvelerin boyutu ve rengi de büyük farklılıklar gösterebilir.
Yabani kirazı yalnızca marketten alınan kiraza benzediği için yeme. Küçük, kırmızı ya da koyu renkli meyveler veren pek çok ağaç ve çalı vardır; güvenli teşhis için yalnızca görünüşe bakmak yeterli değildir. Türü doğrulayamıyorsan meyveyi dalında bırak.
- Yalnızca türünü güvenle teşhis edebildiğin bir ağaçtan meyve ye.
- Olgun ve zarar görmemiş kirazları seç.
- Yemeden önce sapını ve çekirdeğini çıkar.
- Yemeye uygun ama daha önce denemediğin bir meyveden önce az miktarda ye.
Yabani kiraz nasıl tanınır?
Teşhis için yalnızca meyveye değil, bitkinin tamamına bakmalısın. Yaprakları, kabuğu, sapları, çiçekleri ya da kalmış çiçek yapılarını ve meyvelerin nasıl büyüdüğünü incele. Ağacın kendisini göstermeyen tek bir yemiş fotoğrafı, teşhis için nadiren yeterlidir.
Yabani kiraz ağaçlarında genellikle tek ve sert çekirdekli meyveler yetişir. Ancak kirazı andıran meyveler taşıyan başka bitkiler de vardır. Bunlardan biri olan taflanı, yenilebilir bir kiraz türü olarak değerlendirmemelisin. Ağacın türünü doğrulamak için güvenilir bir bölgesel bitki rehberine başvur ya da deneyimli bir yerel toplayıcıya sor.
- Bitkinin ağaç mı, çalı mı olduğunu kontrol et.
- Yaprakların şeklini, kenarlarını ve dizilişini karşılaştır.
- Meyvelerin saplara nasıl bağlandığına bak.
- Kabuğu ve kalmış çiçek yapılarını incele.
- Türü, güvenilir birden fazla özelliğe dayanarak doğrula.
Çekirdek, yaprak ve saplar yenmez
Yenilebilir bir kiraz türünde yenen kısım sulu meyve etidir. Sert çekirdeğinde, ezildiğinde, çiğnendiğinde veya öğütüldüğünde zararlı maddeler açığa çıkarabilen bileşikler bulunur. Bir çekirdeği yanlışlıkla bütün olarak yutmak, onu bilerek kırmaktan farklıdır; yine de en güvenlisi tüm çekirdekleri çıkarmaktır.
Yaprakları, kabuğu veya sapları malzeme olarak kullanma. Çıkardığın çekirdekleri çocuklardan ve hayvanlardan uzak tut; kirazları çekirdekleriyle birlikte blenderdan geçirme. Biri bilmediği çekirdekleri ya da bitkinin başka kısımlarını çiğner veya yerse ve kendini kötü hissederse acilen bir sağlık uzmanından yardım al.
- Sapı çekerek ayır.
- Meyveyi dikkatlice ikiye ayır ya da ısır.
- Çekirdeği ezmeden çıkar.
- Zarar görmüş, küflenmiş veya fermente olmuş meyveleri at.
- Hazırlıktan sonra ellerini ve kullandığın gereçleri yıka.
Meyveyi toplama ve hazırlama
Yalnızca toplamak için iznin varsa ve buna izin verilen yerlerde meyve topla. İşlek yolların kenarındaki, ilaçlanmış alanlardaki veya gözle görülür biçimde kirlenmiş suyun yakınındaki meyveleri alma. Ağaçta yaban hayatı için bolca meyve bırak ve dallara zarar verme.
Kirazları temiz, akan su altında durula ve dikkatlice incele. Yabani meyvelerde böcek bulunabilir ya da meyveler çatlamış, ezilmiş veya küflenmiş olabilir. Meyvenin etini çiğ yemeden ya da pişmiş bir yemekte kullanmadan önce çekirdeklerini çıkar.
- Olgun, sapından kolayca ayrılan meyveleri seç.
- Daha önce kimyasal veya bahçe ürünü koymak için kullanılmış bir kap yerine temiz bir kap kullan.
- Meyveleri yemeden ya da hazırlamadan hemen önce yıka.
- Küflenmiş, alışılmadık kokusu olan veya ciddi biçimde zarar görmüş kirazları at.
Yabani kirazları besin takibine nasıl eklersin?
Yenilebilir yabani kirazları diğer taze kirazlar gibi kaydedebilirsin. Sapları ve çekirdekleri hariç tutarak, gerçekten yediğin hazırlanmış meyve etinin miktarını gir. Kullandığın takip uygulamasında tam olarak bu türe ait bir kayıt yoksa, sade taze kiraz kaydı pratik bir tahmin sağlar.
Enerji ve besin içeriği çeşide, olgunluğa ve yediğin miktara göre değişir. Şeker, hamur işi, krema veya alkolle yapılan tariflerde bu malzemeleri ayrıca kaydetmen gerekir. Ev yapımı reçellerde veya pişmiş yemeklerde tarifin tamamını gir ve bunu servis ettiğin porsiyon sayısına böl.
- Topladığın toplam ağırlığı değil, yenilebilir meyve etini kaydet.
- Çiğ yerken sade taze kiraz kaydını seç.
- Tarife eklediğin her malzemeyi ayrıca ekle.
- Birden fazla kez yaptığın yemekler için kayıtlı tarif kullan.
Yabani kirazları ne zaman yememelisin?
Teşhis yalnızca renge, boyuta veya telefonla çekilmiş bir görüntüye dayanıyorsa meyveyi yeme. Birbirinden farklı bitkilere kiraz denebildiği için yaygın adlar da kafa karıştırabilir. Güvenilir kaynaklar birbiriyle çelişiyorsa teşhisi belirsiz kabul et.
Olgunlaşmamış, küflenmiş, fermente olmuş veya kirlenmiş meyveleri bırak. Koruma altındaki alanlardan ya da izin almadan özel arazilerden meyve toplamaktan da kaçınmalısın. Emin değilsen ağaca bakmakla yetin, meyvenin tadına bakma.
- Ağacın türünü güvenle teşhis edemiyorsan.
- Meyve taflandan ya da türü belirsiz başka bir bitkiden geliyorsa.
- Çekirdekler ezilmiş veya zarar görmüşse.
- Alan kirlenmiş ya da kimyasal işlem görmüş olabilirse.
- Yerel kurallar meyve toplamaya izin vermiyorsa.