Czy słodzik ze stewii jest bezpieczny?

Czym właściwie jest słodzik ze stewii

Słodziki ze stewii zawierają związki zwane glikozydami stewiolowymi, które występują w liściach stewii. Są znacznie słodsze od cukru, dlatego wystarczy ich niewielka ilość. Słodzik stosowany w żywności jest zwykle oczyszczony, a nie składa się po prostu z łyżeczki zmielonych liści stewii.

Produkt stołowy oznaczony jako stewia może zawierać także inne składniki. Producenci często łączą ją z nimi, aby zwiększyć objętość, złagodzić smak lub ułatwić rozpuszczanie. Dlatego dwa produkty ze stewią mogą mieć różny skład i w różny sposób wpływać na to, co zapisujesz w dzienniku żywieniowym.

• Oczyszczone glikozydy stewiolowe odpowiadają za słodycz
• Składniki zwiększające objętość ułatwiają odmierzanie małych porcji
• Inne słodziki mogą być dodawane, aby zmienić smak
• Aromaty mogą ograniczać gorzki lub lukrecjowy posmak stewii

Krótka odpowiedź na pytanie o bezpieczeństwo

Dopuszczone do stosowania glikozydy stewiolowe uznaje się za bezpieczne w żywności i napojach, o ile spożywa się je w granicach ustalonych przez organy ds. bezpieczeństwa żywności. Ocenia się, jak organizm je przetwarza i jakie ilości można regularnie spożywać. Dopuszczenie dotyczy określonych, oczyszczonych form, a nie automatycznie każdego domowego ekstraktu czy produktu z całych liści.

Bezpieczeństwo nie oznacza, że każda ilość jest odpowiednia dla każdego. Organy ds. żywności ustalają dopuszczalne dzienne spożycie jako ostrożną wskazówkę dotyczącą regularnego spożywania przez dłuższy czas. Twój limit zależy od masy ciała i ilości glikozydów stewiolowych w każdym produkcie, dlatego nie ma jednej liczby porcji odpowiedniej dla wszystkich.

• Wybieraj produkty zawierające dopuszczone glikozydy stewiolowe
• Stosuj się do wskazówek dotyczących porcji podanych na etykiecie
• Uwzględniaj łącznie stewię z napojów, żywności i słodzików stołowych
• W razie potrzeby poproś wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia o indywidualne wskazówki

Oczyszczony słodzik to nie to samo co całe liście

Określenie „naturalny” może sugerować, że każda forma stewii jest taka sama, ale znaczenie ma sposób jej przetworzenia. Oczyszczone glikozydy stewiolowe muszą spełniać określone normy składu i czystości. Całe liście, proszki z liści i nieformalne ekstrakty mogą zawierać szerszą gamę związków roślinnych.

To, że produkt jest pochodzenia roślinnego, nie zwalnia z potrzeby sprawdzania jego bezpieczeństwa. Wybierając słodzik, czytaj rzeczywisty wykaz składników zamiast kierować się obrazkiem liścia lub hasłem na przodzie opakowania. Jasno podany skład pozwala lepiej zorientować się, co spożywasz i zapisujesz.

• Szukaj glikozydów stewiolowych w wykazie składników
• Sprawdź, czy produkt zawiera także cukier lub inny słodzik
• Zwróć uwagę na składniki zwiększające objętość, które dostarczają energii
• Nie zakładaj, że zielony proszek jest tym samym co oczyszczony ekstrakt

Możliwe działania niepożądane

Niektóre osoby wyczuwają posmak stewii, zwłaszcza w gorących napojach lub potrawach o delikatnym smaku. U innych składniki zwiększające objętość w słodziku stołowym mogą powodować dolegliwości trawienne. To niekoniecznie sama stewia jest ich przyczyną.

Twoja reakcja może zależeć od produktu, porcji i tego, co jeszcze zjesz. Jeśli dany produkt regularnie powoduje dyskomfort, przestań go używać i sprawdź cały wykaz składników. Możesz też dodać do jedzenia mniejszą ilość, żeby łatwiej ocenić jego smak.

• Gorzki, ziołowy lub lukrecjowy posmak
• Wzdęcia lub dyskomfort po produktach zawierających niektóre składniki zwiększające objętość
• Inny smak po podgrzaniu stewii lub połączeniu jej z kwaśnymi produktami
• Słodszy smak, niż się spodziewasz, gdy bezpośrednio zastępujesz nią cukier

Jak uwzględnić stewię w liczeniu kalorii

Stewia może zmniejszyć wartość energetyczną potrawy lub napoju, jeśli zastępuje część cukru albo cały cukier. Zależy to jednak od całego przepisu. Ciasto, jogurt czy napój smakowy mogą nadal dostarczać energii z mąki, tłuszczu, mleka, owoców lub dodanego cukru.

Nie zakładaj, że produkt oznaczony jako zawierający stewię nie ma kalorii. Sprawdź tabelę wartości odżywczej i zapisz porcję, którą faktycznie spożywasz. Przy przepisach zapisuj wszystkie składniki, a następnie podziel ich łączną wartość przez liczbę przygotowanych porcji.

Słodki smak to tylko jeden z elementów zdrowego odżywiania. Stewia może ci się przydać, jeśli lubisz słodki smak i ograniczasz cukier dodany, ale nie musisz uwzględniać jej w swojej diecie. Większe znaczenie ma ogólny sposób odżywiania niż to, czy używasz jednego konkretnego słodzika.

• Zapisuj gotową potrawę, a nie tylko słodzik
• Sprawdź, czy stewia zastępuje cały cukier, czy tylko jego część
• Uwzględniaj mleko, syropy i dodatki dodawane do napojów
• Aktualizuj zapisane przepisy po zmianie składników

Jak podjąć praktyczną decyzję

U większości dorosłych dopuszczony słodzik ze stewii stosowany zgodnie z etykietą może być częścią codziennej diety. Zacznij od sprawdzenia, czy produkt zawiera oczyszczone glikozydy stewiolowe, i zwróć uwagę na pozostałe składniki. Używaj najmniejszej ilości, która zapewnia lubiany przez ciebie poziom słodyczy.

Jeśli każdego dnia spożywasz kilka produktów słodzonych stewią, rozpatruj je łącznie, a nie pojedynczo. Urozmaicaj napoje i przekąski, żeby jeden słodzik nie stał się twoim domyślnym wyborem do wszystkiego. Jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią lub otrzymujesz indywidualne zalecenia żywieniowe, omów regularne stosowanie stewii z odpowiednim pracownikiem ochrony zdrowia.

• Przeczytaj cały wykaz składników
• Porównaj zalecaną porcję z ilością, którą zwykle stosujesz
• Zapisuj wszystkie źródła stewii w ciągu dnia
• Zwracaj uwagę na smak i komfort trawienny
• Jeśli wymagają tego twoje okoliczności, poproś o indywidualne wskazówki